Lòng tốt đôi khi cũng cần có giới hạn

Lòng tốt đôi khi cũng cần có giới hạn.

Chuyện là ban đầu em mình và một người bạn xin về ở nhờ ít hôm vì phòng trọ bị hôi do cống, chờ chủ trọ sửa chữa. Nghĩ đơn giản là giúp nhau lúc khó khăn, vài hôm chẳng đáng là bao nên mình đồng ý. Ai ngờ ở được một tuần thì hai đứa tự ý trả luôn phòng trọ cũ, sau đó xin ở lại nhà mình nhưng thời gian bao lâu thì không rõ, chỉ nói kiểu “để từ từ tính”. Ủa, ban đầu xin ở nhờ vài hôm chờ sửa cống, sao tự nhiên phát triển thành dự án lưu trú không thời hạn vậy?

Mình cũng nói rõ là không thể cho cả hai ở chung lâu dài nên cuối cùng hôm nay hai đứa thuê lại phòng trọ cũ và dọn đi. Nhưng trước khi kết thúc câu chuyện, phải kể một chút về trải nghiệm sống chung vài tuần vừa qua.

Nói công bằng, em mình thì không có gì để chê. Biết ý, biết chủ động phụ giúp việc nhà, thấy mình làm gì cũng biết ngỏ lời phụ một tay, từ rửa chén đến lặt rau củ. Nhưng người bạn đi cùng thì lại là một câu chuyện hoàn toàn khác, khác đến mức tưởng hai người được nuôi dạy ở hai hành tinh khác nhau.

Ở suốt vài tuần, thành tích phụ giúp việc nhà chắc phải trao bằng khen mới xứng đáng. Phụ lặt rau củ được đúng vài lần, rửa chén được một bữa nhưng bày bừa như vừa trải qua một trận chiến. Làm đổ mắm đường thì không tự giác lau, khăn lau tay dùng xong tiện đâu để đó, thậm chí để luôn trên bếp ga. Được nhờ quét lau căn phòng mình ở vì tóc rụng quá nhiều thì dạ dạ rất ngọt, được chỉ tận nơi để chổi nhưng mấy ngày sau vẫn chẳng thấy động tĩnh. Chắc cái chổi có thù truyền kiếp nên không dám đụng vào.

Chưa hết, chén bát, xoong chảo ăn xong cứ để nguyên cho người khác xử lý. Đặc biệt, chén bát chính mình ăn buổi sáng cũng không chịu rửa. Có hôm thấy bồn rửa chén sạch sẽ còn tưởng trời sắp có bão, hóa ra hôm đó em mình ở nhà. Đúng là một hiện tượng thiên nhiên hiếm gặp!

Còn chuyện cơm nước thì khỏi phải nói. Ngày nào cũng cơm ngon canh ngọt, mình lo nấu nướng, dọn dẹp, bày biện tươm tất, rồi còn phải lên tiếng mời xuống ăn. Cứ tưởng đang tiếp khách quý chứ không phải người được cho ở nhờ! Chỉ thiếu mỗi việc đút tận miệng, lau miệng sau khi ăn và trải thảm đỏ tiễn vào phòng nghỉ. Người ta cho ở nhờ chứ đâu có đăng ký làm nhân viên phục vụ nhà hàng, khách sạn?

Mà tức nhất là chuyện dọn phòng. Phòng người ta ở, tóc rụng đầy sàn, mình sợ để lâu bẩn nên ngày nào cũng tự vào quét dọn. Mình làm thì người ta cứ trơ mắt nhìn, chẳng có vẻ gì là áy náy hay muốn phụ một tay. Mình cũng chẳng buồn nói, vì nghĩ nói rồi chắc gì người ta đã làm, thôi tự làm cho nhanh. Nhưng giờ nghĩ lại mới thấy mình đúng là dễ tính quá mức. Người ta ở nhờ mà mình còn lo cơm nước, dọn phòng mỗi ngày, còn người được phục vụ thì cứ vô tư hưởng thụ như chuyện đó là hiển nhiên.

Nhiều lúc nghĩ lại chỉ muốn tự hỏi sao hồi đó mình không nói thẳng, không bảo dọn đi cho rồi, cứ cố nhịn để bây giờ ôm một cục tức? Đúng là thương người quá cũng có ngày tự rước việc vào thân!

À, cũng có đóng góp tiền ăn ở hẳn hoi 300 nghìn đồng nhé! Nghe thì có vẻ sòng phẳng, nhưng không biết khoản phí dịch vụ phục vụ tận răng đã được tính vào chưa? 300 nghìn mà trải nghiệm nguyên combo khách VIP: có chỗ ở, có cơm dọn sẵn, có người mời ăn, có người dọn phòng, có người nhắc nhở. Đúng là dịch vụ lưu trú chất lượng cao nhưng chủ nhà lại không được hưởng đồng lương nào!

Chuyện điện đóm cũng thú vị không kém. Ở nhà mình thì tiết kiệm từng chút, tối đến biết tắt điện sớm. Nhưng sang nhà người khác ở nhờ thì chế độ tiết kiệm lập tức được gỡ bỏ: điện mở cả ngày lẫn đêm, chẳng cần biết ai trả tiền điện, ai là người gánh hóa đơn. Đúng là tiền mình thì tiếc từng đồng, tiền người khác thì tiêu như đại gia. Tiết kiệm với tài sản của mình, rộng rãi với hóa đơn của người khác!

Điều đáng nói là mình cho cả hai ở vì nể tình em mình, thấy hoàn cảnh khó khăn nên mới thương mà tạo điều kiện. Em mình biết điều, biết san sẻ nên mình chẳng có gì phải phàn nàn. Nhưng người bạn đi cùng thì lại khiến mình từ thương hoàn cảnh chuyển sang mất hết thiện cảm.

Mình không cần ai phải mang ơn, cũng chẳng đòi hỏi người ở nhờ phải làm thay mọi việc. Nhưng ít nhất hãy có ý thức với cái chén mình ăn, cái phòng mình ở, cái gì mình làm bẩn thì biết đường dọn dẹp. Ăn xong biết rửa chén, thấy người khác đang làm việc thì biết phụ một tay, được giúp đỡ thì biết điều một chút. Đó không phải sự giúp đỡ hay ban ơn, mà là phép lịch sự và ý thức tối thiểu của một người trưởng thành.

Đừng nhầm lòng tốt với nghĩa vụ phục vụ. Đừng lấy hoàn cảnh đáng thương làm tấm vé miễn phí cho ý thức đáng trách. Ở nhờ không mất tiền thuê nhà không có nghĩa là được quyền sống như khách VIP, còn chủ nhà mặc định phải làm osin.

Vài tuần không dài, nhưng cũng đủ để hiểu một điều: Có những người khi chưa đến thì mình thương, lúc đang ở thì mình nhịn, đến khi dọn đi rồi mới thấy cuộc sống bình yên đáng giá biết bao nhiêu.

Cảm ơn đã ghé thăm! Nhà đã trả lại sự yên bình, bồn rửa chén đã được giải phóng, căn phòng đã có chủ tự dọn, hóa đơn điện cũng hy vọng được hồi sinh.

Và bài học rút ra cho bản thân: Giúp người là tốt, nhưng phải biết giới hạn. Đừng vì ngại mất lòng người khác mà để chính mình phải ấm ức trong nhà của mình.

LÒNG TỐT CÓ THỂ MIỄN PHÍ, NHƯNG Ý THỨC THÌ KHÔNG ĐƯỢC PHÉP BẰNG KHÔNG!